Wellaging i inne trendy ważne dla HR

W skrócie:

• Mapa Trendów 2026 wskazuje depopulację, starzenie społeczeństwa i kryzys zdrowia psychicznego.

• Wellaging koncentruje się na wydłużaniu okresu zdrowego funkcjonowania, zmieniając paradygmat z długości na jakość życia.

• 56% pracowników w Polsce ma nadwagę lub otyłość, a 47% ma zbyt wysoki cholesterol.

• HR powinien łączyć opiekę medyczną, profilaktykę, ruch i wsparcie psychiczne w strategii wellbeing.

Czym jest mapa trendów?

Mapa Trendów to interaktywna mapa i narzędzie opracowane przez infuture.institute i zaktualizowane po raz 8. Przedstawia, jakie zjawiska kształtują i będą kształtować świat, społeczeństwo, biznes, a więc rynek pracy i inne aspekty ważne dla HR. Pokazuje, na co zwracać uwagę obecnie i na co się przygotować w przyszłości. W 2026 r. obejmuje: 6 megatrendów, 83 trendy (w tym 32 nowe), do których przypisanych jest prawie 3000 insightów i blisko 100 mikrotrendów. Pozwala ocenić nasilenie danej tendencji i jej wpływ na poszczególne branże.

Trendy, które mogą zmienić plany, strategie, cele i wyniki HR

Część z przedstawionych poniżej trendów ważnych dla HR już zapewne obserwujesz – w mniejszym lub większym stopniu. Pisze się o nich i mówi w przestrzeni publicznej. Części przyjdzie stawić czoła już niebawem… tak jak całkiem niedawno trzeba było w HR wziąć pod uwagę trend określony jako dobrostan i ukierunkować się na niego. Dziś dla HR-owców to oczywiste, że zakłada on wszelkie działania związane z kategorią zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego, kontaktem z naturą i innymi czynnikami mającymi wpływ na poczucie spełnienia, szczęścia i spokoju oraz dążenie do ich osiągnięcia. I oczywiste, że firmy starają się o dobrostan pracowników dbać. Niewykluczone, że wkrótce przyjdzie Ci sprostać kolejnym wyzwaniom wynikającym z tych trendów: podążyć za nimi lub zacząć działać tak, by ich negatywny wpływ na organizację pozostał jak najmniejszy.

Trendy, które mogą zmienić plany, strategie, cele i wyniki HR, to m. in.:

1. Depopulacja – zmniejsza się liczba ludności, wskutek m.in. zmian społecznych, ekonomicznych, prawnych, geopolitycznych, klimatycznych i dotyczących zdrowia. Kurczy się baza pracowników.
2. Starzejące się społeczeństwo – populacja osób starszych dynamicznie rośnie, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, a jest to związane z wydłużającą się średnią długością życia i spadkiem dzietności.
3. Społeczeństwo przewlekle chorych – znaczna część ludzi będzie chorować m.in. na otyłość, choroby neurodegeneracyjne, choroby nowotworowe, choroby autoimmunologiczne, cukrzycę, alergie czy choroby psychiczne.
4. Społeczeństwo wypalenia – coraz powszechniej występują różne formy wypalenia, np. zawodowego, rodzicielskiego, aktywistycznego czy społecznego, związane m.in. z presją osiągania doskonałości we wszystkich obszarach życia, co jest niemożliwe do spełnienia i prowadzi do frustracji.
5. Społeczeństwo uzależnionych – zwiększa się liczba ludzi uzależnionych zarówno od różnorodnych substancji psychoaktywnych (alkoholu, narkotyków, leków), jak i technologii (internetu, gier, mediów społecznościowych) oraz zachowań kompulsywnych (zakupów, seksu etc).
6. Kryzys zdrowia psychicznego – stale rośnie liczba osób doświadczających stresu, stanów lękowych, chorujących na depresję i inne zaburzenia natury psychicznej.
7. Osamotnienie – postępuje izolacja społeczną i subiektywne odczuwanie braku wystarczających więzi społecznych. Ma to istotny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne i wykracza poza sferę zdrowia indywidualnego, generując poważne konsekwencje ekonomiczne i społeczne.
8. Dehumanizacja relacji, czyli kryzys relacji międzyludzkich wskutek spadku umiejętności komunikacyjnych, empatii i uczestnictwa w społecznościach lokalnych, dominującej roli komunikacji cyfrowej. Prowadzi to do atomizacji społeczeństwa i jest groźne dla zdrowia psychicznego.
9. Chroniczne bycie online – interakcje między ludźmi przenoszą się do przestrzeni cyfrowej, a zdolność do budowania relacji w świecie fizycznym się osłabia. Stanowi to poważny problem, gdyż konsekwencje to m.in. zaburzenia zdrowia psychicznego, takie jak lęk społeczny czy depresja.
10. Niestabilność rynku pracy – jako rezultat automatyzacji i AI, co wymaga od firm reskillingu i upskillingu, by dostosować kompetencje pracowników do nowych potrzeb rynku. Jednocześnie elastyczne formy współpracy zyskują na znaczeniu, a sama praca przestaje być centralnym elementem tożsamości człowieka.
11. Bezrobocie technologiczne – zastępowanie pracowników przez systemy oparte na sztucznej inteligencji (AI). Prowadzi to do zakłóceń na rynku pracy, trudności w przekwalifikowaniu pracowników i rodzi wyzwania związane z polityką zatrudnienia oraz pogłębia nierówności społeczne.
12. Nowe modele rodziny – trend, który obejmuje takie zjawiska jak spadek liczby małżeństw, wzrost liczby rodzin patchworkowych oraz gospodarstw jednoosobowych, osłabienie więzi międzypokoleniowych, a także rosnącą rolę zwierząt domowych.
13. Wojny międzypokoleniowe – odnosi się do narastających napięć i konfliktów między pokoleniami (zwłaszcza między X i Y a Z) o różnych wartościach, przekonaniach, postawach, statusie ekonomicznym, co prowadzi do sporów i napięć w kontekście możliwości życiowych, celów i światopoglądu.
14. Nierówności społeczne – rośnie dysproporcja w dostępie do zasobów, wiedzy i technologii. Społeczeństwa nierówne cechuje też niższy poziom zaufania i gorsze wskaźniki zdrowotne.

Obecne trendy a stan zdrowia pracowników w Polsce

Zestawmy te trendy z danymi na temat stanu zdrowia pracowników w Polsce z raportu Medicover „Praca. Zdrowie. Ekonoma. Perspektywa 2025”, wśród których:

• 56% ma nadwagę lub otyłość (tendencja rosnąca),
• 28,5% ma nieprawidłowe ciśnienie tętnicze,
• 47% ma zbyt wysoki poziom cholesterolu,
• 16% ma nieprawidłowy wynik glikemii,
• 2/3 nie jest aktywnych fizycznie na tyle, aby zachować zdrowie (wg zaleceń WHO),
• 42% je dziennie mniej posiłków niż zalecane 4-5,
• 21% było na zwolnieniu z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania (i o 36% wzrosła liczba dni zwolnień lekarskich związanych z tymi problemami, a o 10,6% zwiększyła się liczba konsultacji lekarskich z tej przyczyny).

Obraz, jaki się rysuje, ukazuje wyraźnie, że znaczenia nabierają kolejne 2 zjawiska. W odróżnieniu od powyższych, już obecnych, z którym trzeba się liczyć, dopiero stają się widoczne i rozwiną się w perspektywie 1 roku – 5 lat. To:

• Eliminacja starości – odnosi się do działań naukowych, medycznych i technologicznych skierowanych na opóźnienie, zahamowanie lub nawet odwrócenie procesów starzenia się ludzkiego organizmu.
• Wellaging – koncentruje się na wydłużaniu okresu zdrowego i aktywnego funkcjonowania człowieka. Dotyczy zmiany paradygmatu, w którym nie mówimy już tylko o wydłużaniu długości ludzkiego życia, ale także o podnoszeniu jego jakości, czyli o longevity.

Zjawiska wellaging oraz longevity z punktu widzenia HR

Tendencja wellaging/longevity staje się bardzo istotna z punktu widzenia HR. Ludzie żyją dłużej, ale w ostatnich kilkunastu latach towarzyszą im różnego rodzaju dolegliwości. Zwiększa się absencja chorobowa pracowników. Przynajmniej raz w ciągu całego 2024 roku na zwolnieniu lekarskim przebywało 7,7 mln osób, a absencja chorobowa wyniosła ponad 290 mln dni. To dla pracodawców duże obciążenie.

Jak pokazują dane, koszty związane z najczęstszymi problemami zdrowotnymi pracowników w Polsce, czyli: bólem pleców i głowy, infekcjami dróg oddechowych, nadciśnieniem, astmą i alergią, cukrzycą i dolegliwościami układu pokarmowego, rocznie na każdego pracownika mogły wynosić: 1388 zł, ale też i 3038 zł. A absencja każdego pracownika w roku mogła trwać statystycznie: 4,2 dnia lub nawet 10 dni. Ta ponad 2-krotna różnica w obu przypadkach wynika z prostej zależności: niższe koszty i krótsza absencja to dane pracowników, którzy są objęci opieką zdrowotną w Medicover – pracodawcy oferują im pakiety medyczne. Wartości ponad 2 razy większe są charakterystyczne dla zatrudnionych, którzy takiej opieki nie mają.

Gdy na rynku pracy będzie przybywać osób 50+, osób chorych, osamotnionych, wypalonych czy z uzależnieniem, odpowiednie zadbanie o ich zdrowie stanie się koniecznym warunkiem efektywności.

Chodzi jednak nie tylko o leczenie, ale o profilaktykę, z której mogliby korzystać zatrudnieni, o zapobieganie chorobom na etapie, kiedy są jeszcze w pełni zdrowi: fizycznie, psychicznie i społecznie. Warto już dziś zatroszczyć się o ich dłuższe życie w lepszym zdrowiu. 

Jak HR może wspierać pracowników, by utrzymywali zdrowie przez cały okres zatrudnienia i po nim?

Pobierz darmowy e-book przygotowany przez ekspertów>> Dłuższe życie pracowników w lepszym zdrowiu. Rozwiązania dla świadomych pracodawców

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy wellaging oznacza wyłącznie dbanie o zdrowie starszych pracowników?

Nie, wellaging dotyczy pracowników w każdym wieku i koncentruje się na utrzymaniu zdrowia oraz sprawności jak najdłużej. Chodzi przede wszystkim o profilaktykę, zdrowe nawyki i tworzenie środowiska pracy wspierającego dobrostan fizyczny oraz psychiczny. Działania wdrażane wcześniej zwykle przynoszą lepsze efekty w przyszłości.

Jak mierzyć skuteczność działań wellagingowych w firmie?

Skuteczność działań wellagingowych można oceniać poprzez analizę absencji chorobowych, poziomu rotacji czy wyników badań satysfakcji pracowników. Warto również obserwować poziom wykorzystania benefitów zdrowotnych i zaangażowanie zespołu w działania wellbeingowe. Najbardziej miarodajne są jednak regularne pomiary prowadzone w dłuższej perspektywie.

Jakich błędów firmy powinny unikać przy wdrażaniu działań wellagingowych?

Największym błędem przy wdrażaniu działań wellagingowych jest traktowanie ich wyłącznie jako jednorazowej kampanii wizerunkowej. Problematyczne może być także narzucanie pracownikom konkretnych zachowań lub wdrażanie benefitów bez wcześniejszego poznania potrzeb zespołu. Działania powinny być dobrowolne, długofalowe i oparte na realnym wsparciu zdrowia pracowników.

Bibliografia

1. Mapa Trendów, Infuture Institute, wrzesień 2025.
2. ZUS, „Absencja chorobowa w 2024 r.”, 2025.
3. Raport Medicover: Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025.
4. Porównanie kosztów związanych z problemami zdrowotnymi pracowników pozostających pod opieką w Medicover i w poza Medicover (dane ZUS), Raport Medicover.
5. Średnia długość zwolnienia lekarskiego niezwiązanego z ciążą, opieka w Medicover i w poza Medicover (dane ZUS).