Wellaging i inne trendy ważne dla HR

Czym jest mapa trendów?

Mapa Trendów to interaktywna mapa i narzędzie opracowane przez infuture.institute i zaktualizowane po raz 8. Przedstawia, jakie zjawiska kształtują i będą kształtować świat, społeczeństwo, biznes, a więc rynek pracy i inne aspekty ważne dla HR. Pokazuje, na co zwracać uwagę obecnie i na co się przygotować w przyszłości. W 2025 r. obejmuje: 6 megatrendów, 83 trendy (w tym 32 nowe), do których przypisanych jest prawie 3000 insightów i blisko 100 mikrotrendów. Pozwala ocenić nasilenie danej tendencji i jej wpływ na poszczególne branże.

Trendy, które mogą zmienić plany, strategie, cele i wyniki HR

Część z przedstawionych poniżej trendów ważnych dla HR już zapewne obserwujesz – w mniejszym lub większym stopniu. Pisze się o nich i mówi w przestrzeni publicznej. Części przyjdzie stawić czoła już niebawem… tak jak całkiem niedawno trzeba było w HR wziąć pod uwagę trend określony jako dobrostan i ukierunkować się na niego. Dziś dla HR-owców to oczywiste, że zakłada on wszelkie działania związane z kategorią zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego, kontaktem z naturą i innymi czynnikami mającymi wpływ na poczucie spełnienia, szczęścia i spokoju oraz dążenie do ich osiągnięcia. I oczywiste, że firmy starają się o dobrostan pracowników dbać. Niewykluczone, że wkrótce przyjdzie Ci sprostać kolejnym wyzwaniom wynikającym z tych trendów: podążyć za nimi lub zacząć działać tak, by ich negatywny wpływ na organizację pozostał jak najmniejszy.

Trendy, które mogą zmienić plany, strategie, cele i wyniki HR, to m. in.:

1. Depopulacja – zmniejsza się liczba ludności, wskutek m.in. zmian społecznych, ekonomicznych, prawnych, geopolitycznych, klimatycznych i dotyczących zdrowia. Kurczy się baza pracowników.
2. Starzejące się społeczeństwo – populacja osób starszych dynamicznie rośnie, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, a jest to związane z wydłużającą się średnią długością życia i spadkiem dzietności.
3. Społeczeństwo przewlekle chorych – znaczna część ludzi będzie chorować m.in. na otyłość, choroby neurodegeneracyjne, choroby nowotworowe, choroby autoimmunologiczne, cukrzycę, alergie czy choroby psychiczne.
4. Społeczeństwo wypalenia – coraz powszechniej występują różne formy wypalenia, np. zawodowego, rodzicielskiego, aktywistycznego czy społecznego, związane m.in. z presją osiągania doskonałości we wszystkich obszarach życia, co jest niemożliwe do spełnienia i prowadzi do frustracji.
5. Społeczeństwo uzależnionych – zwiększa się liczba ludzi uzależnionych zarówno od różnorodnych substancji psychoaktywnych (alkoholu, narkotyków, leków), jak i technologii (internetu, gier, mediów społecznościowych) oraz zachowań kompulsywnych (zakupów, seksu etc).
6. Kryzys zdrowia psychicznego – stale rośnie liczba osób doświadczających stresu, stanów lękowych, chorujących na depresję i inne zaburzenia natury psychicznej.
7. Osamotnienie – postępuje izolacja społeczną i subiektywne odczuwanie braku wystarczających więzi społecznych. Ma to istotny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne i wykracza poza sferę zdrowia indywidualnego, generując poważne konsekwencje ekonomiczne i społeczne.
8. Dehumanizacja relacji, czyli kryzys relacji międzyludzkich wskutek spadku umiejętności komunikacyjnych, empatii i uczestnictwa w społecznościach lokalnych, dominującej roli komunikacji cyfrowej. Prowadzi to do atomizacji społeczeństwa i jest groźne dla zdrowia psychicznego.
9. Chroniczne bycie online – interakcje między ludźmi przenoszą się do przestrzeni cyfrowej, a zdolność do budowania relacji w świecie fizycznym się osłabia. Stanowi to poważny problem, gdyż konsekwencje to m.in. zaburzenia zdrowia psychicznego, takie jak lęk społeczny czy depresja.
10. Niestabilność rynku pracy – jako rezultat automatyzacji i AI, co wymaga od firm reskillingu i upskillingu, by dostosować kompetencje pracowników do nowych potrzeb rynku. Jednocześnie elastyczne formy współpracy zyskują na znaczeniu, a sama praca przestaje być centralnym elementem tożsamości człowieka.
11. Bezrobocie technologiczne – zastępowanie pracowników przez systemy oparte na sztucznej inteligencji (AI). Prowadzi to do zakłóceń na rynku pracy, trudności w przekwalifikowaniu pracowników i rodzi wyzwania związane z polityką zatrudnienia oraz pogłębia nierówności społeczne.
12. Nowe modele rodziny – trend, który obejmuje takie zjawiska jak spadek liczby małżeństw, wzrost liczby rodzin patchworkowych oraz gospodarstw jednoosobowych, osłabienie więzi międzypokoleniowych, a także rosnącą rolę zwierząt domowych.
13. Wojny międzypokoleniowe – odnosi się do narastających napięć i konfliktów między pokoleniami (zwłaszcza między X i Y a Z) o różnych wartościach, przekonaniach, postawach, statusie ekonomicznym, co prowadzi do sporów i napięć w kontekście możliwości życiowych, celów i światopoglądu.
14. Nierówności społeczne – rośnie dysproporcja w dostępie do zasobów, wiedzy i technologii. Społeczeństwa nierówne cechuje też niższy poziom zaufania i gorsze wskaźniki zdrowotne.

Obecne trendy a stan zdrowia pracowników w Polsce

Zestawmy te trendy z danymi na temat stanu zdrowia pracowników w Polsce z raportu Medicover „Praca. Zdrowie. Ekonoma. Perspektywa 2025”, wśród których:

• 56% ma nadwagę lub otyłość (tendencja rosnąca),
• 28,5% ma nieprawidłowe ciśnienie tętnicze,
• 47% ma zbyt wysoki poziom cholesterolu,
• 16% ma nieprawidłowy wynik glikemii,
• 2/3 nie jest aktywnych fizycznie na tyle, aby zachować zdrowie (wg zaleceń WHO),
• 42% je dziennie mniej posiłków niż zalecane 4-5,
• 21% było na zwolnieniu z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania (i o 36% wzrosła liczba dni zwolnień lekarskich związanych z tymi problemami, a o 10,6% zwiększyła się liczba konsultacji lekarskich z tej przyczyny).

Obraz, jaki się rysuje, ukazuje wyraźnie, że znaczenia nabierają kolejne 2 zjawiska. W odróżnieniu od powyższych, już obecnych, z którym trzeba się liczyć, dopiero stają się widoczne i rozwiną się w perspektywie 1 roku – 5 lat. To:

• Eliminacja starości – odnosi się do działań naukowych, medycznych i technologicznych skierowanych na opóźnienie, zahamowanie lub nawet odwrócenie procesów starzenia się ludzkiego organizmu.
• Wellaging – koncentruje się na wydłużaniu okresu zdrowego i aktywnego funkcjonowania człowieka. Dotyczy zmiany paradygmatu, w którym nie mówimy już tylko o wydłużaniu długości ludzkiego życia, ale także o podnoszeniu jego jakości, czyli o longevity.

Zjawiska wellaging oraz longevity z punktu widzenia HR

Tendencja wellaging/longevity staje się bardzo istotna z punktu widzenia HR. Ludzie żyją dłużej, ale w ostatnich kilkunastu latach towarzyszą im różnego rodzaju dolegliwości. Zwiększa się absencja chorobowa pracowników. Przynajmniej raz w ciągu całego 2024 roku na zwolnieniu lekarskim przebywało 7,7 mln osób, a absencja chorobowa wyniosła ponad 290 mln dni. To dla pracodawców duże obciążenie.

Jak pokazują dane, koszty związane z najczęstszymi problemami zdrowotnymi pracowników w Polsce, czyli: bólem pleców i głowy, infekcjami dróg oddechowych, nadciśnieniem, astmą i alergią, cukrzycą i dolegliwościami układu pokarmowego, rocznie na każdego pracownika mogły wynosić: 1388 zł, ale też i 3038 zł. A absencja każdego pracownika w roku mogła trwać statystycznie: 4,2 dnia lub nawet 10 dni. Ta ponad 2-krotna różnica w obu przypadkach wynika z prostej zależności: niższe koszty i krótsza absencja to dane pracowników, którzy są objęci opieką zdrowotną w Medicover – pracodawcy oferują im pakiety medyczne. Wartości ponad 2 razy większe są charakterystyczne dla zatrudnionych, którzy takiej opieki nie mają.

Gdy na rynku pracy będzie przybywać osób 50+, osób chorych, osamotnionych, wypalonych czy z uzależnieniem, odpowiednie zadbanie o ich zdrowie stanie się koniecznym warunkiem efektywności.

Chodzi jednak nie tylko o leczenie, ale o profilaktykę, z której mogliby korzystać zatrudnieni, o zapobieganie chorobom na etapie, kiedy są jeszcze w pełni zdrowi: fizycznie, psychicznie i społecznie. Warto już dziś zatroszczyć się o ich dłuższe życie w lepszym zdrowiu. 

Jak HR może wspierać pracowników, by utrzymywali zdrowie przez cały okres zatrudnienia i po nim?

Pobierz darmowy e-book przygotowany przez ekspertów>> Dłuższe życie pracowników w lepszym zdrowiu. Rozwiązania dla świadomych pracodawców

Bibliografia

1. Mapa Trendów, Infuture Institute, wrzesień 2025.
2. ZUS, „Absencja chorobowa w 2024 r.”, 2025.
3. Raport Medicover: Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025.
4. Porównanie kosztów związanych z problemami zdrowotnymi pracowników pozostających pod opieką w Medicover i w poza Medicover (dane ZUS), Raport Medicover.
5. Średnia długość zwolnienia lekarskiego niezwiązanego z ciążą, opieka w Medicover i w poza Medicover (dane ZUS).